Ο Ελεύθερος Κοινωνικός Χώρος «Nosotros» λειτουργεί με ανοιχτή γενική συνέλευση και φιλοξενεί κάθε είδους επιμορφωτικό πρόγραμμα και καλλιτεχνική εκδήλωση!
Το ζήτημα με τις προοδευτικές ιδεολογίες και τις διάφορες συνακόλουθες απόπειρες κοινωνικής παρέμβασης δεν είναι ότι οι αξίες που περιέχονται σε αυτές έχουν εκπέσει. Το ζήτημα είναι ότι τα συντεταγμένα συστήματα που πρότειναν συγκεκριμένους τρόπους υλοποίησης των οραμάτων έχουν εκπέσει. Ετσι, εδώ και αρκετό καιρό, η προοδευτική σκέψη βρίσκεται – κατά κοινή ομολογία – σε κρίση. Ωστόσο υπάρχει πάντα η υπόνοια ότι η απουσία ενός πειστικού συντεταγμένου συστήματος δεν θα έπρεπε να είναι απολύτως αποθαρρυντική. Υποθέτω, με έναν τρόπο, πρόκειται για μια πρόταση μετάθεσης του αιτήματος για κοινωνική αλλαγή στο αίτημα για προσωπική αλλαγή. Εν τούτοις, κάτι τέτοιο δεν προάγει – κατά την πιο αισιόδοξη εκδοχή – τον ατομισμό αλλά, εφόσον η προσωπική αλλαγή θα είχε να κάνει με την ουσιαστική κατανόηση της δυνατότητας συνύπαρξης των ανθρώπων, τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη.
Ενα πρόβλημα με τέτοιου είδους διατυπώσεις είναι ότι συνηθέστατα καταρρέουν μόλις κάποιος ξεστομίσει το εξής απλό: «Δείξε μου ένα μέρος όπου να συμβαίνει κάτι τέτοιο!» Το συγκλονιστικό είναι ότι φαίνεται να υπάρχει μια απάντηση – περιορισμένου ασφαλώς βεληνεκούς, για την ώρα, αλλά πάντως ενθουσιωδώς αισιόδοξη – και μάλιστα στην Αθήνα.
Στην οδό Θεμιστοκλέους, στα Εξάρχεια, λειτουργεί εδώ και κάποιους μήνες ο Ελεύθερος Κοινωνικός Χώρος «Nosotros». «Nosotros» δεν σημαίνει παρά «εμείς» στα ισπανικά, το ενδιαφέρον όμως σε αυτή την περίπτωση είναι ότι το «εμείς» μπορεί να περιλάβει σχεδόν οποιονδήποτε. Ο «Nosotros» ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Ιούνιο του 2005, ωστόσο οι εργασίες στο κτίριό του διήρκεσαν ως τον Σεπτέμβριο. Εκτοτε λειτουργεί με καθημερινή προσφορά επιμορφωτικών προγραμμάτων και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων – το συγκλονιστικό στοιχείο της λειτουργίας του όμως είναι ότι τα πάντα αποφασίζονται σε ανοιχτή γενική συνέλευση. Υπάρχουν ασφαλώς κάποιες ομάδες – όπως το Κενό Δίκτυο (θεωρία, ουτοπία, συναίσθηση και εφήμερες τέχνες), η Οικολογική Ομάδα «Ηλιόσποροι», η Ομάδα Μεταναστών και Προσφύγων Αθήνας, η Αντιεξουσιαστική Κίνηση, η εφημερίδα «Βαβυλωνία», άλλες ομάδες καλλιτεχνών και ακτιβιστών, καθώς και μεμονωμένα άτομα -, οι οποίες πρωτοστάτησαν στη σύσταση του χώρου, τώρα όμως οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανιστεί σε μια γενική συνέλευση, να προτείνει κάτι, να κλείσει μια ημερομηνία και να το πραγματοποιήσει. Ο μόνος περιορισμός, όπως επισημαίνουν ομόφωνα οι πρωτεργάτες, είναι «να σέβεται τις αξίες της αλληλεγγύης, της ισότητας και της ελευθερίας, την ηθική της εναντίωσης στον ρατσισμό και στον κοινωνικό αποκλεισμό, καθώς και σε κάθε μορφή κυριαρχίας ανθρώπου σε άνθρωπο».
Το πρόγραμμα του «Nosotros» περιλαμβάνει χειμερινό κινηματογράφο (από Δευτέρα ως Τετάρτη στις 22.15), διαλέξεις και συζητήσεις ανοιχτές στο κοινό, εκθέσεις φωτογραφίας και εικαστικών τεχνών, θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, ποιητικές αναγνώσεις, συναυλίες και ηχητικά περιβάλλοντα με διάφορους d.j., παρουσιάσεις βιβλίων, καθώς και οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί και να προτείνει. Στον χώρο του «Nosotros» λειτουργεί επίσης αναγνωστήριο – βιβλιοπωλείο, όπου μπορεί κανείς, αν δεν επιθυμεί να αγοράσει ένα βιβλίο, να καθήσει και να το διαβάσει. Επίσης δάσκαλοι και καθηγητές διαφόρων ειδικοτήτων παραδίδουν όλη την εβδομάδα δωρεάν μαθήματα ελληνικών σε μετανάστες και αλλοδαπούς φοιτητές, καθώς και δωρεάν υποβοηθητικά μαθήματα σε μαθητές Λυκείου που δεν μπορούν να πληρώσουν φροντιστήριο. Και φυσικά διάφορες δημιουργικές ομάδες χρησιμοποιούν τον χώρο ως τόπο συνάντησης και εργαστήριο.
Για του λόγου το αληθές ορισμένες εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα προσεχώς είναι, ενδεικτικά, η διάλεξη για το έργο του Βάλτερ Μπένγιαμιν από τον κοινωνιολόγο Γ. Σαγκριώτη, με την επιμέλεια της εφημερίδας «Βαβυλωνία» (20 Ιανουαρίου)· η συντονισμένη δράση «Περιβάλλοντα Λέξεων (multimedia δρώμενο ποίησης)», με ποιητές, d.j. και οπτικούς καλλιτέχνες «τέχνης του κενού» από το εργαστήριο του Κενού Δικτύου (22 Ιανουαρίου)· η διάλεξη της κοινωνιολόγου Δ. Μακρυνιώτη, με θέμα «Κατασκευή, έλεγχος και επιτήρηση της παιδικής ηλικίας» (25 Ιανουαρίου)· και η συναυλία του συγκροτήματος Lost Bodies και της ηχητικής κολεκτίβας «We» Recordings (28 Ιανουαρίου).
Ισως όμως το πιο γοητευτικό στοιχείο – και το πιο αναπάντεχο, αν σκεφτεί κανείς τι συμβαίνει συνήθως – είναι ότι ουδείς σπεύδει να πιστωθεί προσωπικά την ιδέα ή τη σύσταση ενός χώρου που μοιάζει με μικρό θαύμα. Απεναντίας, αν προσπαθήσει κανείς να βρει τον «επικεφαλής», τον «υπεύθυνο» ή οτιδήποτε άλλο συναφές, μάλλον θα απογοητευτεί. Εν τούτοις, το πρόγραμμα ρέει απρόσκοπτα και ο χώρος λειτουργεί. Συγχωρήστε μου τη μεγαλοστομία αλλά δεν μοιάζει όλο τούτο σαν να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την ουτοπία στην πράξη;
ΠΗΓΗ: ΕΦ. ΒΗΜΑ
